Taras usytuowany w narożniku budynku potrafi sprawić więcej problemów z odprowadzaniem deszczówki niż klasyczny taras przy jednej ścianie. Szczególnie kłopotliwe są miejsca, w których woda z dwóch połaci zbiera się przy elewacji, drzwiach tarasowych lub w trudno dostępnym załamaniu rynny. Dach o niestandardowym obrysie, na przykład w kształcie litery L albo ze ściętym narożnikiem, pozwala zmienić kierunek spływu i rozdzielić wodę między kilka punktów odbioru. Nie wystarczy jednak dopasować zadaszenia do kształtu tarasu. O powodzeniu decydują geometria połaci, ich nachylenie oraz lokalizacja rynien i rur spustowych.
Kiedy niestandardowy kształt dachu rzeczywiście poprawia odpływ wody?
Największą zaletą zadaszenia narożnego jest możliwość dopasowania połaci do dwóch sąsiadujących elewacji bez przykrywania niepotrzebnej części ogrodu. Ma to znaczenie zarówno dla ilości zbieranej deszczówki, jak i rozmieszczenia elementów odwodnienia.
Przykład? Taras biegnie wokół zewnętrznego narożnika domu. Jedno ramię ma 6 m długości, drugie 5 m, a oba mają po 3 m szerokości. Dach w kształcie litery L zajmie w rzucie 24 m², ponieważ wspólny kwadrat o wymiarach 3 × 3 m liczy się tylko raz. Zadaszenie prostokątne obejmujące cały obrys miałoby 30 m².
Różnica wynosi 6 m². Podczas opadu wynoszącego 10 mm dach w kształcie litery L zbierze około 240 litrów wody, a prostokątny 300 litrów. To o 60 litrów mniej do odprowadzenia. Ważniejsza jest jednak możliwość takiego ukształtowania połaci, aby kierowały wodę ku zewnętrznym krawędziom zamiast w stronę ścian budynku.
Niestandardowy obrys sprawdza się szczególnie wtedy, gdy:
- taras obejmuje dwie prostopadłe elewacje, a prostokątne zadaszenie wymagałoby dodatkowych podpór i rynien;
- można skierować spadki ku zewnętrznym okapom i zastosować dwa niezależne punkty odpływu;
- wycięcie fragmentu dachu pozwala ominąć wykusz, balkon lub inne wystające elementy elewacji;
- krótsze odcinki rynien ułatwiają czyszczenie i ograniczają ilość wody płynącej do jednego leja.
Nie każda konstrukcja w kształcie litery L daje takie korzyści. W miejscu przecięcia dwóch połaci może powstać kosz dachowy, czyli zagłębienie zbierające wodę z obu kierunków. Jeżeli kosz kończy się w wewnętrznym narożniku przy ścianie, ryzyko przecieku i przepełnienia odwodnienia rośnie. Liście, igliwie oraz zanieczyszczenia dodatkowo utrudniają odpływ.
Dlatego przy tarasie schowanym we wnęce między dwiema ścianami często lepiej sprawdza się prostsza połać jednospadowa ze spływem na zewnątrz. Rozbudowany dach wielopołaciowy ma sens dopiero wtedy, gdy konstrukcja budynku nie pozwala zastosować takiego układu.
Spadek połaci, wielkość rynny i przepustowość – parametry, które trzeba policzyć
Kształt zadaszenia nie zastąpi odpowiedniego nachylenia. Woda musi mieć wyznaczoną drogę od najwyższego punktu połaci aż do wylotu rury spustowej. Błąd popełniony na etapie ustalania wysokości dachu trudno później naprawić bez ingerencji w konstrukcję.
Dla wielu systemów wykorzystujących poliwęglan komorowy wymagany minimalny spadek wynosi 5°, czyli około 8,7 cm na metr poziomego wysięgu. Przy połaci o głębokości 3 m daje to około 26 cm różnicy wysokości między górną a dolną krawędzią. Dokładne wymagania należy sprawdzić w instrukcji wybranego pokrycia. Konstrukcje ze szkłem mogą mieć inne dopuszczalne nachylenia.
W praktyce problem pojawia się przy nisko osadzonych balkonach, oknach na piętrze lub ograniczonej wysokości montażu przy elewacji. Jeśli nie ma miejsca na wymagany spadek, nie należy samowolnie zmniejszać go do 1–2°. Lepiej zmienić podział połaci, ograniczyć wysięg albo wybrać system dopuszczający mniejsze nachylenie. Zbyt płaski dach sprzyja zatrzymywaniu zabrudzeń, a przy niedostatecznej sztywności również powstawaniu zastoin wody.
Drugim parametrem jest wydajność systemu rynnowego. Do wstępnego obliczenia ilości deszczówki można wykorzystać zależność:
Q = A × r × C
gdzie A oznacza powierzchnię odwadnianą w m², r – przyjęte natężenie deszczu w l/(s·m²), a C – współczynnik spływu.
Dla przykładowego zadaszenia o powierzchni 24 m², przy natężeniu 0,03 l/(s·m²) i współczynniku spływu równym 1, przepływ wynosi 0,72 l/s. To wartość obliczeniowa dla przyjętych założeń, a nie maksymalna możliwa intensywność opadu. Ostateczny dobór odwodnienia powinien uwzględniać lokalne warunki oraz zasady PN-EN 12056-3.
Istotny jest również spadek samej rynny. W wielu standardowych systemach przyjmuje się minimum 2 mm na każdy metr długości. Oznacza to, że na odcinku 6 m różnica poziomów powinna wynosić co najmniej 12 mm. Wymaganie trzeba potwierdzić dla konkretnego systemu, zwłaszcza przy rynnach zintegrowanych z aluminiową belką konstrukcyjną.
W narożnym zadaszeniu nie wystarczy dobrać średnicy rynny wyłącznie na podstawie metrażu. Liczą się także długość drogi przepływu, liczba załamań, przekrój leja spustowego i sposób połączenia odcinków. Dwie krótsze rynny z osobnymi odpływami mogą pracować korzystniej niż jedna długa, zbierająca wodę z całego dachu.
Gdzie odprowadzić deszczówkę, żeby nie zalewała tarasu i fundamentów?
Najbardziej praktyczne rozwiązanie to takie, w którym rury spustowe znajdują się przy zewnętrznych podporach zadaszenia, z dala od drzwi tarasowych i wrażliwych fragmentów elewacji. W aluminiowych konstrukcjach istnieje możliwość ukrycia odpływu w słupie, ale wymaga to sprawdzenia przekroju kanału, drożności połączeń i dostępu do czyszczenia.
Rozważmy taras narożny z dwoma połaciami. Jedna odprowadza wodę na stronę ogrodu, druga kończy się nad tarasem wyłożonym kostką brukową. Zamontowanie rury spustowej bezpośrednio nad nawierzchnią wydaje się najtańszym rozwiązaniem. Podczas większego deszczu woda zacznie jednak rozlewać się po kostce, a zimą w miejscu wypływu może powstawać oblodzenie. Jeśli nawierzchnia opada w kierunku domu, wilgoć będzie dodatkowo obciążać strefę fundamentową.
Lepszy wariant to skierowanie odpływu do istniejącej kanalizacji deszczowej, odpowiednio zaprojektowanego układu rozsączającego lub zbiornika retencyjnego z przelewem awaryjnym. Wybór zależy przede wszystkim od przepuszczalności gruntu, poziomu wód gruntowych, dostępnej powierzchni działki i możliwości legalnego podłączenia do sieci.
Przy zbieraniu deszczówki do podlewania ogrodu trzeba uwzględnić pojemność zbiornika. Beczka 200-litrowa nie pomieści całego odpływu z dachu 24 m² podczas opadu 10 mm, nawet jeśli początkowo jest pusta. Po jej napełnieniu pozostanie jeszcze około 40 litrów wody. Dlatego zbiornik powinien mieć bezpieczny przelew.
Przy projektowaniu zadaszenia na wymiar należy ustalić z wykonawcą nie tylko kształt konstrukcji, ale również:
- przebieg każdej połaci i miejsce jej najniższego punktu;
- lokalizację lejów, rur spustowych oraz ewentualnych koszy dachowych;
- sposób uszczelnienia połączenia zadaszenia z elewacją;
- możliwość czyszczenia rynien i usuwania zalegających liści;
- obciążenia śniegiem i wiatrem, szczególnie przy sąsiedztwie wyższego dachu.
Ostatnia kwestia bywa pomijana. Śnieg zsuwający się z dachu domu na niższe zadaszenie tarasu może lokalnie znacząco zwiększyć obciążenie konstrukcji. Przy bardziej skomplikowanej geometrii trzeba uwzględnić także tworzenie się zasp w zagłębieniach. Samo poprawne odprowadzenie deszczówki nie oznacza jeszcze, że zadaszenie będzie bezpieczne zimą.
Trzeba również sprawdzić odpływ istniejących rynien budynku. Jeśli woda z głównego dachu trafia na nowe zadaszenie, jego system odwodnienia musi uwzględniać dodatkową powierzchnię zlewni. Najczęściej rozsądniej jest zachować niezależne odprowadzenie deszczówki z obu konstrukcji.
FAQ – najczęstsze pytania o odwodnienie tarasu narożnego
Czy dach w kształcie litery L zawsze lepiej odprowadza deszczówkę?
Nie. Pomaga wtedy, gdy pozwala rozdzielić odpływ między zewnętrzne krawędzie i ograniczyć liczbę problematycznych załamań. Jeśli tworzy głęboki kosz dachowy z odpływem przy elewacji, może utrudniać odwodnienie.
Czy jedna rura spustowa wystarczy przy narożnym zadaszeniu?
Może wystarczyć, jeśli jej przepustowość odpowiada obliczonemu przepływowi, a układ rynien prawidłowo doprowadza wodę do leja. Przy dwóch ramionach dachu osobne odpływy często upraszczają instalację i skracają drogę spływu.
Jaki spadek powinno mieć zadaszenie tarasu?
Dla wielu pokryć z poliwęglanu komorowego minimum wynosi 5°, czyli około 9 cm na metr wysięgu. Ostateczny kąt zależy od rodzaju pokrycia, systemu montażowego i dokumentacji producenta.
Czy wodę z tarasu można odprowadzić bezpośrednio na trawnik?
Tak, jeśli warunki gruntowe i obowiązujące przepisy pozwalają zagospodarować ją na własnym terenie nieutwardzonym. Odpływ nie może powodować szkodliwego zalewania sąsiedniej nieruchomości ani kierować wody pod fundamenty.
Co sprawdzić przed zamówieniem zadaszenia narożnego?
Najpierw należy przygotować rzut tarasu z wymiarami, zaznaczyć kierunki spadków i miejsca planowanych odpływów. Następnie trzeba sprawdzić dostępną wysokość montażu oraz obliczyć powierzchnię odwadnianą dla każdego leja. Jeśli którykolwiek spadek prowadzi wodę w stronę ściany lub trudno dostępnego narożnika, najpierw należy poprawić geometrię dachu, a dopiero potem dobierać rynny i zamawiać konstrukcję.
Więcej informacji na: https://alutaras.pl